Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’yı Uluslararası Uzay İstasyonu’nda neler bekliyor?

ABD yerel saatiyle 16.49’da (

TSİ 00.49

) NASA’nın Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden SpaceX’e ait uzay aracının başarıyla fırlatılmasının ardından Axiom Mission 3 (Ax-3) ekibinin uzay yolculuğu başladı.
Ax-3 ekibinin, ABD yerel saatiyle cumartesi sabahı 04.27 (

TSİ 12.27

) civarında Uluslararası Uzay İstasyonu’na ulaşması bekleniyor.
Ax-3 misyonunda bulunan

Michael Lopez-Alegria

,

Alper Gezeravcı

,

Marcus Wandt

ve

Walter Villadei

‘yi UUİ’de nasıl bir yaşamın beklediği de merak konusu.

6 odalı bir evden daha büyük bir alan

Günlerini bir arada deneylerle geçirecek Ax-3’ü konserve yiyecekler, geri dönüştürülmüş su, uyku tulumu ve harika bir uzay manzarası bekliyor.

UUİ, 6 uyku bölmesi, 2 banyosu, bir spor salonu ve 360 derece görünüm sağlayan yuvarlak penceresiyle 6 odalı bir evden daha büyük bir alandan oluşuyor.

Rus, ABD’li, Japon, Türk, İtalyan, İspanyol, Danimarkalı…

UUİ’de misyonlarına 27 Eylül 2023’te başlayan Expedition 70 ekibinde Andreas Mogensen, Jasmin Moghbeli, Furukawa Satoshi, Loral O’Hara, Konstantin Borisov, Oleg Kononenko ve Nikolai Chub bulunuyor. UUİ’ye ulaşan Ax-3 ekibini, Expedition 70 astronotları ve kozmonotları karşılayacak.

Rus, ABD’li, Japon ve Danimarkalı 7 astronota; Türk, İspanyol asıllı ABD’li, İsveçli ve İtalyan’dan oluşan 4 kişilik Ax-3 ekibinin de katılmasıyla mini bir dünya mozaiği oluşacak.

Astronotlar, dünyadan uzaya bakmanın aksini birlikte tecrübe edecek. İki ekip, haftalarca kolektif yaşam bilincinde mutluluk ve stresi de birlikte deneyimleyecek.

Her gün 2 saat egzersiz

Astronotları uzayda ve UUİ’de bekleyen ilk ve en önemli etmen, yerçekimsiz ortam. Dünyadayken su altında aldıkları eğitimlerle yerçekimsiz ortama alışan ve “süzülerek” yaşamayı öğrenen astronotların bedenlerini korumak için UUİ’de her gün 2 saat egzersiz yapmaları gerekiyor.

Aksi takdirde astronotluğun gerektirdiği güçlü bir zihin ve beden uyarınca yerçekimsiz ortamdakiler, kas ve kemik erimesiyle karşılaşabiliyor. Stres ve baskı altında çalışabilme becerisi gerektiren astronotluk, sağlıklı bir fiziksel bütünlüğün yanı sıra güçlü bir zihni de şart koşuyor.

Sıvı içecekler toz halinde

Yerçekimsiz ortamda yemek ve içecek tüketmek de çok farklı çünkü sıvı maddeler, havada anında dağılıyor. Bu nedenle yiyecek ve içecekler özel paketlerde kullanılıyor. Sıvı içeceklerse toz halinde olup özel tüplerde, suda çözünecek şekilde muhafaza ediliyor.

    Uzayda yaşam için zamanla temel besin ihtiyacının yanında özel tercihlere göre de sistem geliştirildi ancak gıdaların çoğu hala konserve ve özel paketlerde bulunuyor.

300’den fazla yiyecek

Halihazırda yaklaşık 300’den fazla yiyecek bulunuyor ve astronotlar kendi tercihlerine göre yemekler de getirebiliyor. Neredeyse bütün yiyecekler 1 ya da 2 yıl önce konserve, poşet, ışınlanmış veya dondurulmuş gıda şeklinde hazırlanıyor.

Astronotların tahmini 1 günü

Astronotlar, genel çalışma disiplinlere göre, UUİ’ye ulaşmalarının ardından sorumlu oldukları deneylere başlıyor. Yaklaşık 2 hafta UUİ’de vakit geçirecek ekip, oradaki pek çok astronot gibi güne Greenwich saatine göre 06.00’da başlayacak.

Astronotlar, UUİ’de kahvaltıda bir arada vakit geçirmelerinin ardından misyon kontrol merkeziyle görüşerek günün programlamasını ve görevlerini ele alacak.

Misyon kontrol merkeziyle iletişimlerini güçlü tutan astronotlar, akşam saatlerinde günün işlerini tamamlamalarının ardından sohbet ederek yemeklerini yiyecek. Gün içinde 2 saatlik egzersizlerini tamamlayan astronotlar, 22.00 gibi uyku tulumlarındaki yerlerini alacak.

Uyku tulumlarıyla temas ederek uyuyamıyor

Astronotlar, Dünya’dakinin aksine uyku tulumlarıyla temas ederek uyuyamıyor zira yer çekimsiz ortam nedeniyle süzülmeye devam ediyorlar. Onlar için “uzanmak” tabiri tam anlamıyla geçerli olmuyor; süzülebilmeleri dolayısıyla baş aşağı şekli de uyku pozisyonlarından biri olabiliyor.

Su geri dönüştürülerek kullanılıyor

UUİ’de oranlar değişkenlik gösterse de suyun yaklaşık yüzde 93’ü geri dönüştürülerek kullanılıyor. Astronotların nefes alıp verişlerinden, bedensel atık ve sularından elde edilerek saf hale getirilen su, UUİ’deki temel sıvı kaynağı.

Her litresinin uzaya getirilmesinin çok büyük maliyete sebep olması nedeniyle su, olabildiğince geri dönüşüm şeklinde kullanılıyor.

NASA’ya göre su geri dönüşüm sistemi, mürettebatın uzay aracıyla getirilen suya bağlı kalma oranını yüzde 65 düşürüyor.

ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU NEDİR?

Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ, İngilizce: International Space Station (ISS)), alçak Dünya yörüngesine yerleştirilmiş bir uzay üssü, başka bir tabirle üzerinde yaşanabilen yapay bir uydudur. Bir araya getirilen modüllerin birleştirilmesiyle inşa edilmiş olan istasyonun ilk kısmı 1998 yılında fırlatılmıştır. İstasyonun yapısı temel olarak basınçlı modüller, destekleyici dış iskelet ve güneş panellerinden meydana gelmektedir. Dünya yörüngesinde bulunan en büyük yapay uydudur. Uygun saatlerde yeryüzünden bakıldığında çıplak gözle görülebilmektedir.

    UUİ, deneyler için uzay ortamı ve düşük yer çekimi ortamı sağlayan bir laboratuvar merkezidir. Mürettebatın biyoloji, fizyoloji, fizik, kimya, astronomi, meteoroloji ve daha birçok dalda deneyler yapmasına olanak verir. İstasyon ayrıca Ay ve Mars görevlerinde kullanılması planlanan ekipman ve sistemlerin, kullanım öncesi uzayda test edilmeleri için çok uygun bir ortam sağlar.

ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU KAÇ KM YÜKSEKLİKTE?

Uluslararası Uzay İstasyonu programı, beş katılımcı uzay kuruluşu tarafından oluşturulmuş ortak bir projedir, bu kuruluşlar ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi, Rusya Federal Uzay Ajansı, Japonya Uzay Araştırma Ajansı, Avrupa Uzay Ajansı ve Kanada Uzay Ajansı’dır. İstasyonun mülkiyet ve kullanım hakları hükûmetler arası antlaşmalar ve sözleşmelerle belirlenmiştir. İstasyon, Rus Yörünge Bölümü ve Amerika Birleşik Devletleri Yörünge Bölümü olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. İstasyonun yörünge yüksekliği 330 km ila 435 km arasında değişmektedir. İstasyon zamanla azalan irtifasını arttırmak için Zvezda modülünün motorlarını veya ziyaretçi uzay araçlarını kullanır. Bir günde Dünya çevresinde 15,5 tur atar.

2031 yılında Pasifik Okyanusu’na düşürülecek

İnsanlığın en büyük projelerinden biri olan 400 tonluk Uluslararası Uzay İstasyonu’nun 8 yıl sonra 2031 yılında atmosfere girip gökyüzünü yararak Pasifik Okyanusu’na kontrollü düşürülmesi planlandığı iddialar arasında.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

xxx